Luter tu był

Wędrówka po Klasztorze Augustianów w Erfurcie

Kiedy historyczne miejsca stają się przestrzenią dla współczesnych interpretacji, pozwalają na różnorodne wykorzystanie i ożywiają historię, inspiracja pojawia się niemal na każdym kroku. Klasztor Augustianów w Erfurcie to coś więcej niż tylko duchowe centrum o wielkim znaczeniu. Jego wpływ sięga daleko poza granice Turyngii.

Klasztor Augustianów w samym sercu starego miasta w Erfurcie jest jednym z tych miejsc, które doskonale nadają się na ucieczkę od codzienności. W historycznych murach tego wielowiekowego klasztoru można bowiem znaleźć inspirację i nowe perspektywy oraz odkrywać ślady historii.

Jako jedno z najważniejszych miejsc związanych z Marcinem Lutrem w Niemczech, Klasztor Augustianów przyciąga do Turyngii luteranów z całego świata. Oferuje jednak o wiele więcej: jest zabytkiem kultury, centrum konferencyjnym, muzeum, a także miejscem spotkań, wydarzeń artystycznych i bazą noclegową.

Nowa wystawa stała „Frust und Freiheit” (Frustracja i wolność)

Nowa ekspozycja stała „Frust und Freiheit” opowiada o doniosłym znaczeniu erfurckiego klasztoru na przestrzeni dziejów. W tej nowocześnie zaprojektowanej przestrzeni – obok tematów takich jak obrady parlamentu Unii Erfurckiej z roku 1850 roku, czy pokojowa rewolucja 1989 roku – nie mogło zabraknąć samego Marcina Lutra – w końcu to właśnie w Klasztorze Augustianów w Erfurcie, jako zakonnik żebraczy, rozpoczął on swoje poszukiwania wyzwalającej wiary. Na odwiedzających czeka mnóstwo fascynujących faktów o najsłynniejszym lokatorze tego miejsca, który – co ciekawe – w ramach wystawy pojawia się w spektakularnej roli... konferansjera wygenerowanego przez sztuczną inteligencję.

Pierwowzorem dla cyfrowego wizerunku Lutra stał się kultowy obraz pędzla Lucasa Cranacha, przedstawiający przyszłego reformatora. Postać powołał do życia erfurcki aktor Tim Röde. Aby jego mimika mogła zostać wykorzystana przez sztuczną inteligencję do ożywienia obrazu, artysta musiał nawet poświęcić swoją gęstą brodę. To poświęcenie zdecydowanie się opłaciło. Bo choć mówiący portret przypomina nieco gadające obrazy w szkole magii w Hogwarcie, potrafi zafascynować widzów całkowicie bez użycia czarów. Goście odwiedzający wystawę za każdym razem reagują zaskoczeniem, rozbawieniem i ogromną ciekawością na widok Lutra oraz tego, co ma im do przekazania. To naprawdę wyjątkowe przeżycie!

Fascynujące miejsca w Klasztorze Augustianów w Erfurcie

Fakt, że Klasztor Augustianów w Erfurcie prezentuje się tak nowocześnie i otwiera na nowe technologie, w żadnym wypadku nie zakłóca jego historycznego charakteru, a raczej stanowi część całościowej koncepcji. Również dzisiejsza architektura kompleksu klasztornego zawiera wyraźne elementy współczesne. Tworzą one intrygujący kontrast z sędziwymi murami sakralnej budowli, składając się na niezwykle urozmaiconą całość. Naznaczone historią mury spotykają się tu z gładkimi jak lustro szklanymi fasadami. Taka kompozycja architektoniczna tworzy spektakularny motyw wizualny i na długo pozostaje w pamięci. Choć z zewnątrz klasztor sprawia wrażenie dość niepozornego, wręcz „typowo sakralnego”, to jego wnętrze otwiera przed zwiedzającymi zupełnie nowe, zaskakujące perspektywy. Nic więc dziwnego, że wielu gości reaguje spontanicznym, pełnym zachwytu „wow”.

Spacerując po Klasztorze Augustianów w Erfurcie, na każdym kroku można odkrywać kolejne historie. Jednym z wyjątkowych miejsc jest Różany Kościół (Rosenkirche), urocza oaza na świeżym powietrzu, poświęcona miłości i błogosławieństwu, ale idealna także na krótką przerwę lub chwilę oddechu. Nieco ukryty, z dala od klasztornego zgiełku, Różany Kościół rozkwita pełnią swojego piękna: dające cień drzewa, bujnie kwitnące i urzekająco pachnące krzewy róż, stare mury oraz charakterystyczny drewniany krzyż tworzą niepowtarzalną atmosferę tego miejsca, którą docenia również tutejszy pastor, Bernd Prigge.

Duchowny nie tylko chętnie spędza czas w Różanym Kościele, ale doskonale wie, jak potężną siłę przyciągania ma historyczna biblioteka z jej imponującym księgozbiorem. Po kilku przeprowadzkach na przestrzeni niemal 380 lat, biblioteka klasztorna mieści się dziś w dormitorium – dawnej sypialni mnichów żebraczych. W miejscu, w którym niegdyś prawdopodobnie nocował sam Marcin Luter, odwiedzających przytłacza dziś majestat tej świątyni księgozbiorów. Strzeliste, kilkumetrowe okna, gotyckie sklepienia wykończone drewnem oraz regały, na których ciasno stłoczone są tysiące historycznych dzieł, roztaczając swój niepowtarzalny zapach – po raz kolejny Klasztor Augustianów w Erfurcie przywodzi na myśl komnaty Hogwartu i prawdopodobnie nikogo nie zdziwiłoby, gdyby nagle do sali wkroczył sam Harry Potter. Jednak nawet on, podobnie jak wszyscy inni goście, musiałby się wcześniej zarejestrować, aby skorzystać z historycznej biblioteki klasztornej lub chociażby ją zwiedzić.

Kościół Augustianów w Erfurcie w trakcie przemian

Dla wszystkich odwiedzających otwarty pozostaje kościół Augustianów z bogato zdobionymi i imponującymi witrażami z XIV wieku. W najbliższych latach świątynia ma przejść modernizację. Planowane zmiany mają sprawić, że przestrzeń stanie się jaśniejsza, bardziej przyjazna dla muzyki sakralnej i urządzona z większą dbałością o detale historyczne, przy zachowaniu prostoty typowej dla zakonu augustianów.

Klasztor Augustianów w Erfurcie jest miejscem kontrastów i prawdopodobnie zawsze nim pozostanie. Tutaj, gdzie historyczne przestrzenie spotykają się ze współczesnymi reinterpretacjami, panuje jedyna w swoim rodzaju atmosfera, która urzeka każdego – niezależnie od wyznawanej wiary czy duchowości.

Zdjęcie tytułowe: © Clemens Bauerfeind