Klasyka w wyjątkowej odsłonie

Światowe dziedzictwo kulturowe w Weimarze

W Weimarze miejsca wpisane na listę światowego dziedzictwa kulturowego spotkać można niemal na każdym kroku. To miasto kultury może pochwalić się aż 15 obiektami wpisanymi na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Zespół „Klasycznego Weimaru” obejmuje 12 miejsc, natomiast kolejne 3 obiekty znajdują się na liście „Bauhaus i jego miejsca w Weimarze, Dessau i Bernau”. Weimar to miasto ukochane przez kulturę, tu każdy zakątek tchnie historią literatury i spotkaniami geniuszy: Johann Wolfgang Goethe, Friedrich Schiller, Martin Wieland i Gottfried Herder byli najważniejszymi przedstawicielami epoki klasycznej, na którą wpływ miały również kobiety, choćby księżna Anna Amalia i wielka księżna Maria Pawłowna. Oto prezentujemy kilka klasycznych miejsc – wraz z postaciami i opowieściami, które się z nimi wiążą.Wir haben ein paar Klassiker in Szene gesetzt – mit den Persönlichkeiten und Geschichten, welche sich um die einzelnen Stätten ranken.

1. Zbyt młoda na wdowę

Niezwykle trudny los spotkał tę młodą pruską księżniczkę: Anna Amalia wychodzi za mąż w wieku 16 lat, mając 18 zostaje matką, a już jako dziewiętnastolatka zostaje wdową. Kiedy rodzi drugiego syna w pałacu miejskim (Stadtschloss) w Weimarze, jej chory na gruźlicę małżonek, Ernst August II. Konstantin książę von Sachsen-Weimar-Eisenach, już nie żyje.

Annę Amalię, siostrzenicę Fryderyka Wielkiego, połączyła z mężem miłość do sztuki. Małżonkowie założyli teatr dworski i trzy razy w tygodniu uczestniczyli w przedstawieniach, czasem również w teatrze na świeżym powietrzu przy pałacu Belvedere. Również dzisiaj warto pospacerować po rozległym parku z ogrodem rosyjskim i labiryntem. To właśnie tutaj Goethe i najstarszy syn Anny Amalii prowadzili badania botaniczne.

2. Pantofelki zdeptane od tańca

Młoda kobieta przekonuje cesarza w Wiedniu, by uznał ją za regentkę księstwa, dopóki prawowity następca tronu, Carl August, nie osiągnie pełnoletniości. Kobieta na czele księstwa Sachsen-Weimar – to prawdziwa rewolucja! Anna Amalia ma 36 lat, kiedy abdykuje i wprowadza się do Wittumspalais (Pałac Wdowi). Obecnie zwiedzający mogą tam na przykład zajrzeć do Salonu Narożnego, w którym księżna matka organizowała swoje słynne biesiady. Wyposażenie wnętrz jest znakomitym przykładem wczesnodziewiętnastowiecznej kultury mieszkalnej i daje wgląd w różnorodne zainteresowania Anny Amalii.
Latem księżna mieszka również w pałacu Tiefurt lub Ettersburg. I wie, jak się bawić: Anna Amalia wciąga tabakę i codziennie zakłada nową parę butów. Na balach często tańczy aż do świtu.

3. Na scenę wkracza Goethe

W 1775 roku Goethe przybywa do Turyngii. A powód? Młody książę Carl August potrzebuje doradcy i powiernika. Obaj uwielbiają wspólne wędrówki i biesiady. 26-letni poeta zostaje tajnym radcą legacyjnym, a Herder – z inicjatywy Goethego – superintendentem. Dom Goethego oraz kościół miejski św. Piotra i Pawła również należą do zespołu „Klasyczny Weimar”, wpisanego na listę UNESCO.

Pochodzący z Frankfurtu „książę poetów” zajmuje się sprawami wojskowymi, budową dróg i finansami. Jako bibliotekarz rozbudowuje Bibliotekę Księżnej Anny Amalii z jej słynną Salą Rokokową, projektuje Park nad rzeką Ilm wraz z Pawilonem Ogrodowym i Domem Rzymskim.

Dom przy Frauenplan sprawia wrażenie, jakby wielki geniusz dopiero co opuścił swój gabinet. Goethe mieszkał i tworzył tam przez prawie 50 lat. Dla poety i męża stanu oraz jego rodziny było to znacznie więcej niż tylko miejsce zamieszkania i pracy: pomieszczenia zaprojektowane zgodnie z jego ideałami artystycznymi i wszechstronnymi zainteresowaniami służyły spotkaniom towarzyskim oraz wymianie myśli kulturalnej i naukowej.

Prywatne pokoje poety można zwiedzać w Muzeum Narodowym Goethego, gdzie prezentowana jest również stała wystawa multimedialna „Lebensfluten – Tatensturm” (W falach żywota, w czynów nawale).

Odkryj ścieżki życia genialnego Goethego w Turyngii.

Dobry wybór dla miłośników kultury: Wielka scena historii

Niemiecki Teatr Narodowy (Deutsche Nationaltheater) w Weimarze należy do miejsc o największym znaczeniu historycznym na mapie teatralnej Niemiec. To Goethe rozsławił teatr weimarski na całym świecie, a później właśnie tutaj narodziła się Republika Weimarska. W 1804 roku odbyła się tu prapremiera dramatu Fryderyka Schillera „Wilhelm Tell”. Słowa ze sztuki rozbrzmiewają po dziś dzień.

Rzut oka za kulisy.

4. Gdzie jest Schiller?

Sarkofagi obu przyjaciół Schillera i Goethego stoją obok siebie w Krypcie Książęcej (Fürstengruft), otoczonej historycznym cmentarzem z sędziwymi drzewami i nagrobkami zatopionymi w zieleni. Miejsce spoczynku książąt weimarskich znajduje się na północ od Domu Goethego. Jeden z odwiedzających złożył czerwoną różę przy trumnach poetów. Czy wiedział, że trumna Schillera jest pusta? W 2008 roku międzynarodowy zespół naukowców ustalił, że znajdujące się tam szczątki nie należą do poety.

5. A może jednak trucizna?

Ani jedna z analizowanych czaszek, ani szczątki w grobowcu nie należą do Schillera. Dlatego badacze nie są dziś w stanie jednoznacznie ustalić, co tak naprawdę było bezpośrednią przyczyną śmierci poety. Czy była to gruźlica? A może doszło do zatrucia metalami ciężkimi, na które mógł być narażony we własnym domu? Analiza zachowanych fragmentów dawnych tapet zdaje się potwierdzać tę hipotezę.

Dziś, odwiedzając Dom Schillera (Schillerhaus), nie trzeba już oczywiście obawiać się o swoje zdrowie. Stare drewniane deski podłogi skrzypią, gdy wchodzi się na drugie piętro, gdzie mieściły się prywatne pokoje pisarza. Na biurku mistrza wciąż stoją świeczniki, zegar i globus. Obok, na zapisanej karcie papieru, spoczywa gęsie pióro.

Podążaj śladami Schillera w Turyngii.

6. Urokliwy zakątek w parku

Nicht als „eine Stadt mit einem Park“, sondern als „eine Stadt in einem Park“ könnte man wohl Weimar heute beschreiben. Man gewöhnt sich schnell an die Schafe, die auf der Wiese das Gras „mähen“, wenn man durch den Park an der Ilm spaziert. Wunderbar lässt es sich hier wandeln, inspiriert von dem gleichen Anblick, wie auch Goethe ihn schon von seinem Gartenhaus aus genoss.

1919 kommen junge Leute mit neuen Vorstellungen von Kunst und Design nach Weimar. Nachts feiern sie rauschende Feste im Park. Viele Einheimische sind empört über die Bauhäusler. Doch das ist eine andere Episode in Weimars Kulturgeschichte.

Von Weimar aus entlang des Flusses radeln – die Tour zur Kultur.

Weimar można by dziś opisać nie tyle jako „miasto z parkiem”, ile raczej jako „miasto w parku”. Spacerując po Parku nad rzeką Ilm, szybko można przywyknąć do widoku owiec, które „koszą” tutejszą trawę. To cudowne miejsce na przechadzki, gdzie można czerpać inspirację z tych samych widoków, jakimi niegdyś cieszył się Goethe z okien swojego Pawilonu Ogrodowego.

W 1919 roku do Weimaru przybywają młodzi ludzie z zupełnie nowym spojrzeniem na sztukę i design. Nocą urządzają huczne imprezy w parku. Wielu mieszkańców nieprzychylnie spogląda na członków Bauhausu. Ale to już inny epizod w historii kultury Weimaru.

Wyrusz z Weimaru na wycieczkę rowerową wzdłuż rzeki – to prawdziwa droga ku kulturze.

Kolebka Bauhausu

Czy Weimar to wyłącznie klasyka? Skądże znowu! W Weimarze liczne muzea i pamiątki epoki klasycznej spotykają się bezpośrednio ze światem Bauhausu i modernizmu – tworząc unikalną synergię. W 1919 roku Walter Gropius założył w Weimarze Państwowy Bauhaus, dając początek czemuś zupełnie do tej pory nieznanemu. Szkoła ta po raz pierwszy połączyła sztukę z rzemiosłem. Gropius realizował marzenie o stworzeniu nowej „sztuki budowania”. Każdy artysta powinien nauczyć się rzemiosła. Do dziś idee Bauhausu inspirują artystów, projektantów i architektów na całym świecie.

Odkryj Bauhaus w Turyngii.