Magiczne obroty ciał niebieskich

Park Gwiezdnego Nieba Rhön

W jasną, bezksiężycową noc nad górami Rhön rozbłyska nawet 6000 gwiazd. Dla porównania: we Frankfurcie nad Menem wprawne oko dostrzeże ich zaledwie 200. Zestawienie to unaocznia, jak wyjątkowy jest region trójstyku granic krajów związkowych Turyngii, Hesji i Bawarii. O ile w innych miejscach Niemiec latarnie i wszelkie sztuczne światła powodują, że noc zamienia się w dzień, góry Rhön po zachodzie słońca spowija kojący mrok. To radość nie tylko dla pasjonatów astronomii, ale przede wszystkim dla lokalnej fauny i flory.

Znaczenie gór Rhön dla ochrony przyrody i zagrożonych gatunków

Od 2014 roku Rezerwat Biosfery UNESCO Rhön oficjalnie nosi tytuł Międzynarodowego Parku Gwiezdnego Nieba. To nie tylko prestiż, ale i zobowiązanie. Mieszkańcy i mieszkanki regionu wnoszą cenny wkład w ochronę przyrody i zagrożonych gatunków, aktywnie walcząc z zanieczyszczeniem nieba przez światło, między innymi poprzez redukowanie jego sztucznych źródeł i uwrażliwianie społeczeństwa na ten problem. Bądź co bądź w naszych szerokościach geograficznych żyją liczne rośliny i zwierzęta, które budzą się do życia dopiero pod osłoną nocy – uliczne latarnie czy iluminacje autostrad zakłócają ich naturalny rytm.

Warto wiedzieć:

Tytuł „Międzynarodowego Parku Gwiezdnego Nieba” przyznaje organizacja Dark Sky International. Warunkiem jest aktywne zaangażowanie w kwestię zachowania i ochrony miejsc naturalnej ciemności poprzez odpowiedzialną politykę w zakresie oświetlenia oraz oferty edukacyjne. W całych Niemczech znajdują się tylko cztery takie miejsca: Rhön, Eifel, Westhavelland i Winklmoosalm.

Góry Rhön stały się idealną przestrzenią ochrony przyrody przede wszystkim z powodu rzadkiej zabudowy. Ponadto przez ten obszar Średniogórza Niemieckiego biegnie „Zielony Pas”, czyli dawny wewnątrzniemiecki pas graniczny. W związku z tym, że przez prawie 40 lat był on niemal niedostępny dla ludzi, stanowi dzisiaj unikalny biotop dla niezliczonych gatunków zwierząt i roślin, takich jak bocian czarny, wydra czy rzadko spotykany storczyk – obuwnik pospolity.

Obserwacja gwiazd dla zaawansowanych

Chcesz przeżyć magię Parku Gwiezdnego Nieba? Przez cały rok można brać udział w nocnych wyprawach z przewodnikiem. Będzie ciemno, ale nie ma się czego bać, zwłaszcza zadawania pytań. Tematy spacerów zależą do pór roku (wiosną można na przykład wypatrywać Lirydów) lub są dostosowywane do indywidualnych zainteresowań. Kto woli wyprawić się na własną rękę, wyrusza na podziwianie gwiezdnego nieba na przykład z Dermbach w stronę Staudtblick lub Gläserberg.

Przewodniczka Michelle Leist radzi: „Zabierzcie śpiwór i rozłóżcie się na jednej z drewnianych leżanek”. Michelle wychwala urodę nieba nad Rhön w zimie, ponieważ: „widok jest zdecydowanie bardziej przejrzysty, a niebo jeszcze ciemniejsze”. Nie znaczy to, że nie warto tu przyjeżdżać w lecie – wręcz przeciwnie. Przy odrobinie szczęścia można wtedy zobaczyć Drogę Mleczną i spadające Perseidy. Nawet w pochmurne noce w 80% przypadków niebo w końcu się przeciera i gwiazdy puszczają do nas oko zza chmur.

Edukacja w terenie

Od przewodniczek, takich jak Michelle Leist czy jej koleżanka, Daniela Sell, można się dowiedzieć, które planety są właśnie widoczne na nocnym niebie, dlaczego niektóre gwiazdy lśnią na czerwono, a inne na niebiesko i dlaczego gwiazdy migoczą, a planety świecą stałym światłem. Krótko mówiąc, spacer po parku gwiezdnego nieba to gratka dla osób głodnych wiedzy, fanów i fanek astrologii oraz takich osób, które dopiero chcą nimi zostać.

Jako certyfikowany Park Gwiezdnego Nieba ten rezerwat biosfery posiada kilka tzw. miejsc obserwacji nieba. W turyńskiej części regionu znajdują się one na górze Gläserberg (koło Dermbach) oraz Weidberg (koło Kaltenwestheim). Oprócz świetnie wyeksponowanego położenia i niczym niezasłoniętej widoczności czekają tam obrotowe leżaki, przyrząd do znajdowania Gwiazdy Polarnej, obrotowe mapy nieba, statywy pod lornetki i tablice informacyjne. Dla osób przyjeżdżających z własnym wyposażeniem, na przykład teleskopem czy aparaturą do robienia zdjęć, idealną bazą obserwacji astronomicznych będzie góra Hohe Geba. Panują tu perfekcyjne warunki do niczym niezakłóconego patrzenia w bezkres wszechświata.

Znaczenie gór Rhön jako interaktywnego miejsca edukacji nie ogranicza się do rozgwieżdżonych nocy. Oferty, takie jak „Świat przygód Rhönwald” z fascynującą „Arką Rhön”, proponują ciekawe zajęcia również w ciągu dnia, przypominając, jak ważne są te dzikie, nienaruszone zakątki dla lokalnego świata roślin i zwierząt, a także dla naszej przyszłości na planecie Ziemia.

Przeżycia, o których się nie zapomina

Wędrówki po urozmaiconych szlakach premium, takich jak Hochrhöner®, kulinarna podróż w wykwintnej restauracji BjoernsOx w Dermbach czy zapierające dech widoki z platformy „Żagiel Noego” – wyprawa w ten region w samym sercu Niemiec to turystyczny strzał w dziesiątkę.

Właśnie te detale – astronomiczne punkty widokowe i „oprowadzanie” po nocnym niebie, doświadczanie natury z dala od cywilizacji, oferty edukacyjne i innowacyjne pomysły, takie jak nocleg w „Gwiezdnym Wozie” z widokiem na niebo – sprawiają, że urlop w górach Rhön staje się niepowtarzalnym przeżyciem.

Tekst: Jessika Fichtel jest niezależną autorką tekstów, blogerką i pisarką z Eisenach. Z pasją i fachową wiedzą tworzy autentyczne treści.
Zdjęcie tytułowe: Florian Trykowski jest niezależnym fotografem reklamowym i licencjonowanym pilotem dronów. Oprócz pracy jako fotograf koncertowy i zespołów muzycznych, specjalizuje się w fotografii turystycznej.